Yaz aylarının en sevilen tatlarından dondurma, çocuklar için de keyifli bir atıştırmalık oluyor. Ancak özellikle küçük çocuklarda dondurmanın ne zaman başlanacağı, ne kadar tüketileceği ve içeriğinin nasıl olması gerektiği önem taşıyor. Uzmanlar, dondurmanın günlük beslenmenin temel bir parçası olarak değil, belli zamanlarda tüketilen bir tatlı olarak çocuklara verilebileceğini söylüyor.
Sıcak havaların gelmesiyle birlikte çocukların dondurma isteği de artıyor. Ancak ebeveynlerin aklında aynı soru var: Çocuklara dondurma ne zaman verilmeli, her gün yenebilir mi ve sağlıklı dondurma nasıl anlaşılır?
Genel önerilere göre dondurmanın zaman zaman tüketilebileceği, ancak her gün sunulmaması gerektiği belirtiliyor. Özellikle küçük çocuklarda porsiyonun yaşa ve beslenme düzenine uygun tutulması önem taşıyor.
2 YAŞINDAN ÖNCE NEDEN DİKKAT EDİLMELİ?
Bebeklerin tamamlayıcı besinlere geçişi genel olarak 6 ay civarında başlıyor. Ancak bu durum, 6 aylık bir bebeğin dondurma gibi şeker içeren tatlıları tüketmesi gerektiği anlamına gelmiyor.
Uzmanların güncel beslenme önerilerine göre bebekler ve küçük çocuklar ilave şeker içeren yiyeceklerden kaçınmalı. Bu nedenle özellikle 2 yaşından küçük çocuklara şeker eklenmiş dondurma ve benzeri tatlıların verilmesi önerilmiyor.
Dolayısıyla "6 aylıktan sonra her yiyecek verilebilir" şeklinde düşünmek doğru değil. Bebeğin temel besin ihtiyacının süt, uygun tamamlayıcı besinler ve besin değeri yüksek gıdalarla karşılanması gerekiyor.
DONDURMA ÇOCUKLAR İÇİN TAMAMEN YASAK MI?
Yaşı büyük çocuklarda dondurmanın tamamen yasaklanması gerekmiyor.
Amerikan Pediatri Akademisi, okul öncesi dönemde dondurmanın arada bir tüketilebileceğini, ancak günlük bir alışkanlık haline getirilmemesi gerektiğini belirtiyor. Burada önemli olan çocuğun genel beslenme düzeni ve tüketilen miktar.
Dondurma; süt içerdiği için kalsiyum ve protein gibi bazı besin öğelerini sağlayabilse de aynı zamanda ürünün çeşidine göre önemli miktarda ilave şeker ve doymuş yağ içerebiliyor. Bu nedenle süt veya yoğurt gibi temel besinlerin yerine geçmemeli.
DONDURMA SEÇERKEN ETİKETE BAKIN
Çocuk için dondurma alınırken yalnızca "sütlü" veya "meyveli" ifadelerine bakmak yeterli değil. İçindekiler ve besin değerleri tablosu mutlaka kontrol edilmeli.
Mümkün olduğunca:
- İlave şeker miktarı düşük ürünler tercih edilmeli.
- İçeriğinde süt veya yoğurt gibi gerçek süt ürünlerinin bulunmasına dikkat edilmeli.
- Şeker, glikoz şurubu ve benzeri tatlandırıcıların listenin başlarında yer aldığı ürünler sık tüketilmemeli.
- Çikolata parçaları, şekerlemeler, karameller ve benzeri eklemeler içeren çeşitler yerine daha sade ürünler tercih edilebilir.
- Porsiyon büyüklüğüne dikkat edilmeli.
Dünya Sağlık Örgütü, çocuklar dahil herkes için "serbest şeker" tüketiminin günlük enerji alımının yüzde 10'unun altında tutulmasını öneriyor; yüzde 5'in altına indirilmesinin ise ek sağlık yararları sağlayabileceğini belirtiyor. Serbest şeker; yiyeceklere eklenen şekerlerin yanı sıra bal, şurup ve meyve suyu gibi kaynaklarda doğal olarak bulunan şekerleri de kapsıyor.
MEYVELİ DONDURMA DAHA MI SAĞLIKLI?
"Çilekli", "muzlu" veya "meyveli" yazması tek başına bir dondurmanın sağlıklı olduğu anlamına gelmiyor.
Önemli olan ürünün gerçekten meyve içerip içermediği ve ne kadar ilave şeker barındırdığı. Meyve aroması kullanılan ancak yüksek miktarda şeker içeren ürünler, gerçek meyve içeren daha sade alternatiflerden farklı değerlendirilmeli.
Evde hazırlanacak dondurmalarda ise şeker miktarı kontrol edilebilir. Örneğin şekersiz yoğurt ve taze meyvelerle hazırlanan dondurulmuş karışımlar, çocuğun tatlı ihtiyacını daha besleyici bir seçenekle karşılamaya yardımcı olabilir.
NE KADAR DONDURMA VERİLMELİ?
Çocuklar için herkese uyan tek bir "ideal dondurma miktarı" bulunmuyor. Yaş, günlük enerji ihtiyacı ve çocuğun genel beslenme düzeni dikkate alınmalı.
Özellikle küçük çocuklarda küçük porsiyonlarla başlamak daha uygun. Amerikan Pediatri Akademisi de çocuklara yetişkin porsiyonları yerine yaşlarına uygun küçük porsiyonlar sunulmasını öneriyor.
Dondurmanın öğün yerine geçmesine izin verilmemeli. Çocuğun ana öğünlerini ve besleyici ara öğünlerini düzenli şekilde tüketmesi öncelikli olmalı.
HER GÜN DONDURMA YENİR Mİ?
Uzman önerileri doğrultusunda dondurmayı günlük bir alışkanlık haline getirmemek daha doğru.
Çünkü dondurma, özellikle şeker oranı yüksek ürünlerde, çocuğun günlük ilave şeker tüketimini hızla artırabilir. Fazla serbest şeker tüketimi diş çürükleri açısından önemli bir risk oluştururken, yüksek şeker tüketimi genel olarak sağlıksız kilo alımıyla da ilişkilendiriliyor.
Bu nedenle dondurma "yasak yiyecek" olarak görülmek yerine, ölçülü ve ara sıra tüketilen bir tatlı olarak konumlandırılabilir.
DONDURMA NE ZAMAN YEDİRİLMELİ?
Dondurmanın mutlaka belirli bir saatte yenmesi gerektiğine dair bir kural bulunmuyor. Ancak çocuğun dondurma uğruna ana öğününü atlamaması önemli.
Dondurmayı küçük bir tatlı veya ara sıra tüketilen bir atıştırmalık olarak sunmak, çocuğun günlük beslenme düzenini bozmasını önlemeye yardımcı olabilir.
Ayrıca diş sağlığı açısından şekerli yiyeceklerin gün boyunca sürekli ve sık aralıklarla tüketilmesi yerine, beslenme düzeninin bir parçası olarak sınırlı tutulması önem taşıyor. Dünya Sağlık Örgütü de serbest şeker tüketiminin azaltılmasını özellikle diş çürükleri riskinin düşürülmesi açısından öneriyor.
DOĞAL DONDURMA DAHA İYİ BİR SEÇENEK Mİ?
Çocuklara dondurma verirken yalnızca ürünün "doğal" olarak tanımlanmasına güvenmemek gerekiyor. Gerçek süt veya yoğurt, taze meyve ve daha az ilave şeker içeren dondurmalar, yüksek miktarda şeker, aroma ve çeşitli tatlandırıcılar içeren ürünlere kıyasla daha iyi bir seçenek olabilir.
Özellikle evde hazırlanan dondurmaların içeriğini kontrol etmek daha kolay. Yoğurt veya süt ile taze meyveler kullanılarak, ilave şeker eklemeden hazırlanan dondurmalar çocuklar için alternatif bir tatlı olabilir. Muz, çilek, şeftali veya yaban mersini gibi meyveler ezilerek yoğurtla karıştırılıp dondurulabilir.
Ancak burada da önemli bir ayrıntı var: "Ev yapımı" veya "doğal" olması sınırsız tüketilebileceği anlamına gelmiyor. Meyvenin kendi doğal şekeri bulunduğu için porsiyon kontrolü yine önemli.
ETİKETİNDE 'DOĞAL' YAZMASI YETERLİ DEĞİL
Marketlerde satılan ürünlerde "doğal", "gerçek meyveli" veya "ev yapımı tadında" gibi ifadeler bulunabilir. Bu ifadeler ürünün mutlaka düşük şekerli veya çocuklar için daha sağlıklı olduğu anlamına gelmez.
Bu nedenle ebeveynlerin ambalajın ön yüzündeki ifadelerden çok içindekiler listesini ve besin değerleri tablosunu kontrol etmesi daha doğru olur. İçeriğinde gerçek süt veya yoğurt bulunması, meyve oranının yüksek olması ve ilave şeker miktarının düşük olması tercih sebebi olabilir.
Özellikle küçük çocuklarda çikolata, karamelli sos, şekerleme parçaları ve renkli süslemeler içeren dondurmalar yerine sade ve daha az şekerli seçeneklere yönelmek daha uygun bir yaklaşım.
EVDE DOĞAL DONDURMA NASIL HAZIRLANABİLİR?
Çocuk için evde basit bir dondurma hazırlanacaksa şekersiz yoğurt, süt ve taze meyveler kullanılabilir. Meyvenin tatlılığı yeterliyse ayrıca şeker eklemeye gerek olmayabilir.
Örneğin muz ve yoğurt, çilek ve yoğurt veya şeftali ve yoğurt karıştırılarak dondurulabilir. Böylece ebeveynler ürünün içerdiği malzemeleri kendileri belirleyebilir.
Burada da çocuğun yaşına uygun kıvam ve porsiyon tercih edilmeli; özellikle küçük çocuklarda boğulma riski oluşturabilecek sert, büyük meyve parçaları veya kuruyemiş gibi malzemeler kullanılmamalıdır.
BİR YORUM YAPIN 0