Mübarek Ramazan ayının gelişiyle birlikte aileler, arama motorlarında "Çocuklar kaç yaşında oruç tutmaya başlamalı?", "Oruç eğitimi nasıl verilmeli?" gibi soruların cevaplarını aratıyor. İşte İslam hukukuna göre çocukluk döneminde oruç yükümlülüğü ile fıkhi ölçüleri...
Müslümanlar için nefis terbiyesi ve sabır ayı olan mübarek Ramazan ayının gelmesiyle birlikte anne-babaların en çok merak ettiği konulardan biri de "çocukların oruç yaşı?, Çocukları oruç tutmaya kaç yaşında alıştırmalı?" gibi soruları geliyor. İslam hukukuna göre çocukluk döneminde oruç yükümlülüğü ile ergenlik sonrası sorumluluk birbirinden farklı değerlendiriliyor.
ÇOCUKLARA ORUÇ NE ZAMAN FARZ OLUR?
İslam dinine göre bir kişinin oruç tutmakla yükümlü (farz) olması için buluğ çağına (ergenliğe) girmiş olması gerekir.
-Kız çocukları genellikle 10–15 yaş arasında adet görerek ergenliğe girer.
-Erkek çocuklar ise çoğunlukla 12–15 yaş arasında ergen olur.
Ancak kız ve erkek çocukların 15 yaşına geldiği halde ergenlik belirtisi göstermemişse, Hanefi mezhebi fıkhına göre 15 yaşını doldurduğu an itibarıyla dinen 'mükellef' yani sorumlu sayıldığını vurguluyor. 'Hükmen ergenlik' olarak adlandırılan bu kural, bireyin artık bir yetişkin gibi ibadetlerini yerine getirmesi gerektiği anlamına geliyor.
ÇOCUKLARI KAÇ YAŞINDA ORUCA ALIŞTIRMALI?
Fıkıhta 'kıyas' yöntemi kullanılarak, 7-10 yaşın bir çocuğun ibadet bilinci kazanmaya başladığı, on yaşın ise artık fiziksel ve zihinsel olarak daha disiplinli bir sürece hazır olduğu yaş olduğu kabul edilmiştir.
Oruç, namaza göre fiziksel olarak daha zorlayıcı olduğu için, bu süreçte çocuğun bünyesi ve dayanıklılığı ön planda tutulur.
Tam gün tutamayan çocuklar 'tekne orucu' olarak bilinen öğlene kadar tutma uygulaması yaptırılarak alışma süreci desteklenmelidir.
TEKNE ORUCUNUN İSLAM'DAKİ YERİ NEDİR?
Gelenekselleşen tekne orucu, İslam fıkhında bir farz olarak yer almaz, ancak "tenkiye" (temizleme, hazırlama) mantığına dayanır. Çocuğun öğlene kadar aç kalması, onun "ben de Müslüman topluluğun bir parçasıyım" bilincini geliştirmesini sağlar. Fakihler çocuğun zorlanmamasını, ancak başarabilme duygusunu tatması için ödüllendirilmesini tavsiye ederler.
Ödüller ne olabilir?
Diş kirası: Tekne orucu tutan çocuğa, iftar vaktinde (genellikle öğle ezanıyla yaptığı küçük iftarda) küçük bir kese içinde harçlık veya sevdiği bir oyuncak verilir. Buna "diş kirası" denilir.
Oruç Karnesi: Ramazan ayı boyunca tuttuğu her tekne orucu için bir yıldız veya çıkartma yapıştırabileceği bir çizelge hazırlanabilir.
ÇOCUKLARIN ORUÇ TUTUMASIYLA İLGİLİ DİYANET'İN FETVASI
"Oruç Müslüman, akıllı ve ergenlik çağına ulaşmış olanlara farzdır. (Kâsânî, Bedâ’i, 2/87) Oruç tutmakla yükümlü olma şartlarını taşıdığı hâlde yolculuk, hastalık, yaşlılık, gebe veya emzikli olmak gibi bazı özel durumlardaki kimselere oruç tutmama ruhsatı verilmiştir. Bu kişilerin mazeretleri geçici ise daha sonra kaza etmeleri, ölünceye kadar kalıcı ise her bir gün için bir fidye vermeleri gerekir.
Oruç tutmakla yükümlü olmamakla birlikte, ergenlik çağına gelmeyen çocukların alıştırılmak ve ısındırılmak maksadıyla namaz kılmaları ve oruç tutmaları teşvik edilir. Nitekim Hz. Peygamber (s.a.s.), yedi yaşından on yaşına kadarki sürede çocuğun namaza alıştırılmasını istemiştir. (Ebû Dâvûd, Salât, 26 [494-495]; Tirmizî, Salât, 299 [407])"
BİR YORUM YAPIN 0